Ghalikadeh
منابع نگارگری ایران

برای مطالعه نگارگری ایرانی نیاز هست که با منبع مهم نگارگری آشنا باشیم.

لازم به ذکر است که در سده های گذشت  برخی از مؤلفین و مورخین به حوزه نقاشی توجه ویژه ای نشان داده اند و نسخه هایی را تهیه کرده اند که این نوشته ها می توانند منابع دست اولی برای شناخت حوزه نگارگری ایران باشند. صادقی بیگ افشار  (تولد ۱۵۳۳ در تبریز — وفات ۱۶۱۰ در اصفهان) که خود از تبار افشارهای احتمالاً شمال غرب ایران بود و در مکتب قزوین اواخر سده نهم هجری قلم زده و در اوایل سده دهم هجری در اصفهان به ریاست کتابخانه درباری - که نقاشان و کسانی که در حوزه کتاب کار می کردند- منصوب شد. مطالعه کتاب "قانون الصور" او می تواند بسیار مفید واقع شود. این تنها مثالی بود بر اینکه منابع دست اول برای نگارگری وجود دارد. افراد دیگری چون مصطفی عالی (علی) افندی، اسکندر بیگ منشی نیز در ارتباط با نگارگری مباحثی را مطرح کرده اند که باز اشارات آنها می توانند کمک حال ما باشد. در این قسمت به تعدادی از این منابع اشاره می گردد.


منابع نگارگري

امامی،کریم.«طرز قلم زدن و نمونه‏ای از فروتنی‏ هنرمندان ایرانی»در کتاب:نگاهی به نگارگری ایران‏ در سده‏های دوازدهم و سیزدهم-تهران- ص 99-102-1354.

-پوپ،آرثراپهام.«جلد سازی»در کتاب: شاهکارهای هنر ایران.مترجم:پرویز ناتل خانلری- تهران:صفی علیشاه-ص 155-1338.

-پوپ،آرثراپهام.«هنر کتاب سازی»در کتاب: شاهکارهای هنر ایران.مترجم:پرویز ناتل خانلری- ص 151-154-1338.

-زکی،محمد حسن.«صحافی و جلدسازی»در کتاب:صنایع ایران پس از اسلام-مترجم:محمد علی‏ خلیلی.تهران:اقبال-ص 143-149-1320.

کلیات و زندگینامه‏های کلی

-آتابای،بدری.«اسامی برخی از مذهبین»در کتاب:فهرست قرآنهای خطی کتابخانه سلطنتی- تهران:کتابخانه سلطنتی-1351.در این کتاب تصویر 222 صفحه از قرآنهای خطی این کتابخانه بصورت‏ رنگی و ساده آمده است.

-آتابای،بدری.«اسامی تذهیب کاران»در کتاب: فهرست دیوانهای خطی و کتاب هزار و یک شب- تهران:کتابخانه سلطنتی-ج 2،ص 1373-1355.

-آتابای،بدری.«اسامی تذهیب کاران»در کتاب: فهرست دیوانهای خطی کتابخانه سلطنتی-تهران: کتابخانه سلطنتی-ص 724-1355.

-آتابای،بدری،«اسامی مذهبین و نقاشان». تهران:کتابخانه سلطنتی.ص 724-1355.در این‏ کتاب تصویرهایی از برخی از کتب تذهیب شده آمده‏ است.

-آتابای،بدری.«اسامی نقاشان»در کتاب: فهرست دیوانهای خطی و کتا هزار و یکشب-تهران: کتابخانه سلطنتی-ص 1373-1355.

در این کتاب 136 تابلو رنگی آمده است که بیشتر آنها از کتاب هزار و یکشب و به قلم میرزا ابو الحسن خان‏ غفاری(صنیع الملک)است.

-آتابای،بدری.«اسامی نقاشان»-در کتاب: فهرست کتابخانه سلطنتی،فهرست دیوانهای خطی- تهران:کتابخانه سلطنتی-ص 724-1355.

-پازوکی،رضا.«نقاشان دوره صفویه»در کتاب: تاریخ ایران از مغول تا افشاریه-تهران:-ص‏ 390-392-1316.

-ترکمان،اسکندر بیک.«ذکر نقاشان بدایع نگار که‏ هنرمند روزگار بودند»در کتاب:تاریخ عالم آرای عباسی‏ دوره 2 جلدی-تهران:امیر کبیر-ج 1، ص 174-177-1350.

-فکری،سلجوقی.«ذکر برخی از خوشنویسان و هنرمندان»در کتاب:تعلیقات مرحوم فکری سلجوقی بر دیباچه دولت محمد هروی.کابل:انجمن تاریخ و ادب- 1349.

-«کارنامه بزرگان ایران»تهران:اداره کل انتشارات‏ رادیو-1340-در این کتاب شرح آثار و احوال بعضی از نقاشان و مینیاتورگران آمده است.

(به تصویر صفحه مراجعه شود) نقاشان،مینیاتورسازان و تذهیب سازان‏ -آریان،قمر.«کمال الدین بهزاد»-تهران: فرهنگ و هنر-1374.

کتاب شامل:دیباچه:شهرت و آوازهء بهزاد،محیط فعالیت بهزاد،سرگذشت بهزاد،مکتب بهزاد،استادان، شاگردان و آثار بهزاد،نقد آثار-علاوه بر مطالب ذکر شده‏ تصویر 12 اثر منسوب به بهزاد آمده است.

-آشتیانی،اسماعیل.«نقاشی کمال الملک»در کتاب:یادنامه پورداوود به اهتمام دکتر معین-تهران: انجمن زرتشتیان تهران-ص 111-113-1325.

-افشار،ایرج.«مکتوب کمال الملک به حسین آقا امین الضرب»در کتاب:سواد و بیاض دوره دو جلدی. تهران:دهخدا-ج 2،ص 460-49-1344.

-امامی،کریم.«دفتری از طرحها اردشیر محصص»-تهران:توکا-1350.

-اسکندری،ایرج.«مجموعه از آثار طراحی و نقاشی ایرج اسکندری».سازمان تبلیغات،حوزه‏ هنری-455 ص-چاپ اول-1370.

-امیر جاهد،میرزا محمد علی خان.«استاد حسین‏ بهزاد از زبان خود وی»در کتاب:دیوان امیر جاهد.تهران. ص 76-77-1333.

-بختیاری،جواد.«راز نگاه:گزیده‏ای از آثار نقاشی‏ و خوشنویسی»هفت هنر-42 ص-چاپ اول- 1372.

-ترکمان،اسکندر بیک.«صادقی بیک افشار»در کتاب تاریخ عالم آرای عباسی دوره 2 جلدی.تهران: انتشارات امیر کبیر-ج 1،ص 175-1350.

-ترکمان،اسکندر بیک.«مولانا علی اصغر کاشی» در کتاب:«تاریخ عالم آرای عباسی.تهران:امیر کبیر-ج‏ 1،ص 176-1350.

-ترکمان،اسکندر بیک.«مولانا مظفر علی شاگرد بهزاد»در کتاب تاریخ عالم آرای عباسی.تهران: امیر کبیر.ج 1،ص 174-1350.

-ترکمان،اسکندر بیک.«مولانا عبد الجبار استرآبادی»تهران:امیر کبیر-ج 1،ص 175-176- 1350.

درباره وبلاگ

این وبلاگ پایگاهی برای انعکاس رودیدادهای فرش و صنایع دستی ایران؛ تجزیه و تحلیل اهم رویدادهای فرش و انتشار فعالیتهای پژوهشی و مقالات و دیدگاههای فرهیختگان و فعالین فرش و صنایع دستی است